Κυριακή 5 Σεπτεμβρίου 2010

Η κατάθλιψη του Ίντερνετ

Από βαριά κατάθλιψη κινδυνεύουν όσοι νέοι 17-24 ετών κοιμούνται λιγότερες από οκτώ ώρες, γιατί ξενυχτούν παίζοντας δικτυακά παιγνίδια ή σερφάροντας στο Ίντερνετ.
Αυτό αποδεικνύει έρευνα στην Αυστραλία σε 20.000 νέους, από τους οποίους όσοι κοιμούνταν λιγότερες από έξι ώρες, παρουσίαζαν συμπτώματα άγχους, στρες και κατάθλιψης, σε σχέση με το 1/4 όσων συμπλήρωναν το απαραίτητο οκτάωρο.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν, ότι ο χρόνος ύπνου των νέων στις...ηλικίες αυτές μειώνεται σταδιακά εξαιτίας των ωρών που περνούν μπροστά στον υπολογιστή παίζοντας ή σερφάροντας στο Ίντερνετ.
Ο καθηγητής Νικ Γκλόζιερ, επικεφαλής της μελέτης που έγινε στο Ινστιτούτο Τζόρτ για την Παγκόσμια Υγεία, λέει:
"Τις τελευταίες δεκαετίες οι έφηβοι και οι νέοι κοιμούνται όλο και λιγότερες ώρες, ενώ γενικά οι υπόλοιποι κοιμόμαστε περισσότερο. Υπάρχουν πολλά γκάτζετ που τα παιδιά και οι νέοι παίρνουν στο δωμάτιό τους, τα οποία δεν υπήρχαν παλαιότερα. Παρ΄ ότι περνούν πολλές ώρες το βράδυ ασχολούμενοι μαζί τους, το πρωί πρέπει να σηκωθούν και να πάνε στο σχολείο ή το πανεπιστήμιο ακριβώς την ίδια ώρα, όπως πήγαιναν και τις περιόδους που κοιμόντουσαν περισσότερο. Ετσι, πολλοί μαθητές ή φοιτητές αρχίζουν και παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα από την έλλειψη ύπνου".
Και επισημαίνει ότι η έλλειψη ύπνου, μπορεί να έχει μακροπρόθεσμα πολλές και σοβαρές συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό.

Τρίτη 31 Αυγούστου 2010

Η απόγνωση ενός μωρού

Ας φανταστούμε ένα φυσιολογικό νεογέννητο που μόλις βγήκε από την κοιλιά της μάνας του και την αποχωρίζεται μεταξύ άλλων για να ζυγιστεί, να πλυθεί κάτω από τη βρύση και να ντυθεί. Η επιστήμη πλέον γνωρίζει τι συμβαίνει στη νέα αυτή ύπαρξη κατά τις κρίσιμες πρώτες της στιγμές.
Σε πρώτη φάση το μωρό που κρατιέται μακριά από τη μητέρα του διαμαρτύρεται και κλαίει. Όσοι έχουν γνώση αυτών των στιγμών θα σας πουν ότι στην πραγματικότητα τσιρίζει. Τι συμβαίνει στο σώμα του; Το συμπαθητικό νευρικό του σύστημα ανάβει κόκκινο συναγερμό. Ξαφνικά η αρτηριακή του πίεση ανεβαίνει στα ύψη, η αναπνοή του γίνεται άρρυθμη, συσπάται ολόκληρο και βρίσκεται σε αναταραχή. Έχει ταχυκαρδία, υπερβολική εγρήγορση, σύσπαση των μυών του και οξύ κλάμα.
Ο οργανισμός του κατακλύζεται από τις ορμόνες του στρες. Αυτές χύνονται σε δεκαπλάσια ποσότητα στο αίμα του, με κίνδυνο μεταβολικών διαταραχών, υποθερμίας και μειωμένης γλυκόζης του αίματος. Μία από αυτές τις ορμόνες, η κορτιζόλη, μπορεί σε επίμονα υψηλά επίπεδα να μειώσει τα αντισώματά του, την άμυνά του γενικότερα απέναντι σε μικρόβια και να προκαλέσει ευαισθησία σε σωματικές και ψυχικές αρρώστιες. Υγιείς μηχανισμοί που προάγουν την σωστή αύξηση, την ανάπτυξη, την ωρίμανση των οργάνων του κλείνουν.
Η κατεξοχήν ορμόνη της γέννας, η ωκυτοκίνη ή και ορμόνη της αγάπης, εξαφανίζεται. Έντονο στρες διαταράσσει το μεταβολισμό του ασβεστίου, έναν κρίσιμο μηχανισμό ενάντια στο θάνατο των κυττάρων. Έχει επίσης ως συνέπεια μόνιμες αλλαγές σε υποδοχείς του νευρικού συστήματος, αυξάνοντας την πιθανότητα για διαταραχές ύπνου, συμπεριφοράς, υπερκινητικότητα, κατάθλιψη και άλλες ψυχοπαθολογικές καταστάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Πως θα μπορούσε να αισθάνεται ένα νεογέννητο που στερείται τη μάνα του; Δυστυχώς είναι δύσκολο να μας το επιβεβαιώσει το ίδιο. Ωστόσο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ερευνητών, όταν ένα μωρό αφεθεί μακριά από τη γνώριμη ανθρώπινη επαφή, από τη μόνη μυρωδιά που έχει έως τώρα γνωρίσει, βιώνει ίσως εμπειρίες που το ίδιο θα μπορούσε με λόγια να περιγράψει ως:
«Σπάω σε χίλια κομμάτια..»
«Πέφτω στο κενό για πάντα..»
«Βρίσκομαι στο χείλος του θανάτου..»
«Νιώθω ανύπαρκτος..»
«Χάνω κάθε ελπίδα πως θα βρω ξανά ό,τι έχασα..»
Το μικρό στη ουσία αναγκάζεται να συμπεράνει ότι δεν είναι άξιο για αγάπη. Αν σταματήσει τελικά το κλάμα είναι γιατί έχει εγκαταλείψει κάθε ελπίδα για βοήθεια.
Ο εξωτερικός παρατηρητής διαπιστώνει ότι το νεογέννητο σιγά – σιγά σταματάει να κλαίει. Κάπου-κάπου κάνει κάποιες έντονες ανάσες λυγμών. Μπορεί να έχει ανοιχτά τα ματάκια του και στυλωμένα στο κενό. Τι να συμβαίνει τώρα μέσα του;
Όταν ένα μωρό κουραστεί από το χωρίς αποτέλεσμα κλάμα περνάει στην επόμενη φάση. Παραιτείται, αποσύρεται, αποσυνδέεται από την πραγματικότητα. Υιοθετεί μια παθητική κατάσταση απόγνωσης, απάθειας. Κλείνει τα παράθυρα και μαζεύεται στον ατελώς καθοριζόμενο εαυτό του. ‘Πεθαίνει’ λίγο με σκοπό να επιβιώσει. Στο σώμα του ο μεταβολισμός του μειώνεται δραματικά, η θερμοκρασία του πέφτει, οι χτύποι της καρδιάς γίνονται αργοί. Το ενεργοποιημένο παρασυμπαθητικό του σύστημα κατεβάζει την πίεσή του και έρχεται ως σωτήρας.
Ενδογενή οπιοειδή – ορμόνες του εγκεφάλου με αναλγητική δράση – ανεβαίνουν στα ύψη στο αίμα του για να το μουδιάσουν. Δημιουργούνται χαοτικές βιοχημικές αλλαγές. Μια τοξική νευροχημεία για τον ευαίσθητο, αναπτυσσόμενο εγκέφαλό του.
Άνθρωποι που εκφράζουν μια ανικανότητα να αγαπήσουν τον εαυτό τους ή τους άλλους και άλλοι με παρανοικές προσωπικότητες έχουν μελετηθεί στην σύγχρονη ψυχιατρική. Σχεδόν πάντα ανιχνεύονται παράγοντες κινδύνου γύρω από τη στιγμή της γέννησής τους ή κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής τους. Σε άλλες μελέτες ανακαλύπτεται ότι νέοι ενήλικες με βίαιη, εγκληματική συμπεριφορά συχνά είχαν επιπλοκές στον τοκετό με πρόωρη απομάκρυνση από τη μητέρα τους.
Ένα μωράκι, γεννημένο πριν μια ώρα, τυλιγμένο σε κουβέρτα, στο κρεβατάκι του, στο θάλαμο νεογέννητων, μακριά από τη μητέρα του. Είναι ‘ήσυχο’, με μάτια ανοιχτά χωρίς να κοιτάζουν πουθενά, ακίνητο. Οι περισσότεροι – συγγενείς, μπαμπάς – κοιτάζουν το μωράκι και λένε από μέσα τους με αγαλλίαση: «Τι όμορφο και ήρεμο που είναι!». Την επόμενη φορά που θα δείτε ένα μωράκι σαν κι αυτό, μην σκεφτείτε τι γλυκό που είναι.
Αναλογιστείτε όσα πέρασε, πόση ώρα έκλαψε αναζητώντας μάταια τη μαμά του, για να οδηγηθεί τελικά στην καταστροφικά ήρεμη απόγνωση που εσείς τώρα παρατηρείτε. Βάλτε στο μυαλό σας την εικόνα του λίγες στιγμές πριν, όταν η έκφραση του προσώπου του είχε αλλοιωθεί από το απεγνωσμένο κλάμα και θυμηθείτε τι προκάλεσε το άγχος στο σώμα του. Το μωρό αντέδρασε στην απομάκρυνση από ό,τι γνώριμο σε αυτό με μια τυπική αντίδραση δύο σταδίων, διαμαρτυρίας – απελπισίας. Η πρώτη του εμπειρία από τη ζωή ήταν ένα τεράστιο αναίτιο στρες, όταν θα μπορούσε να είναι μόνο αγάπη..
Πόσο μάλλον που η επιστήμη σήμερα γνωρίζει τι πρέπει να γίνει: Το νεογέννητο κλαίει για δύο δευτερόλεπτα. Τυλίγεται σε πετσέτα, σκουπίζεται γρήγορα. Με μια στεγνή πετσέτα στην πλάτη του ξαπλώνει μπρούμυτα στο στήθος της μάνας του. Αμέσως ηρεμεί. Ζεσταίνεται από τη ζέστη της, θυμάται τη μυρωδιά της, την ίδια που οσφριζόταν και μέσα στην κοιλιά της. Ψάχνει τη θηλή, έρπει προς αυτήν. Την πιπιλίζει. Μένει εκεί για μία με δύο ώρες χωρίς καμία παρεμβολή. Έπειτα κοιμάται, όχι τον ύπνο που κάνει κανείς εξαντλημένος μετά από ένα ατύχημα αλλά εκείνον τον γλυκό, λίγο μετά από πολύ ευτυχισμένες στιγμές. Και όταν ξυπνήσει, θα έχει πάλι το γνωστό χάδι..
Στις λίγες περιπτώσεις που η εμπειρία του τοκετού ήταν πραγματικά τραυματική, το μωρό γεννήθηκε με ιατρικά προβλήματα και επιβάλλεται να μείνει μακριά από τη μάνα του, μητέρα και προσωπικό υγείας πρέπει να εργαστούν ακόμα πιο σκληρά κατά τις πρώτες κρίσιμες ώρες και ημέρες, ώστε να φτιάξουν ξανά ένα περιβάλλον όσο το δυνατόν γεμάτο ωκυτοκίνη και προλακτίνη, προσφέροντας στη δυάδα την ευκαιρία να νιώσει την αγάπη που θα διαρκέσει για μια ζωή, να «συνδεθεί» για πάντα. Σε καμία άλλη περίπτωση δεν είναι πιο σημαντική η συνεχής επαφή του νεογέννητου με τη μητέρα του και ο θηλασμός από την περίπτωση της γέννας με επιπλοκές.
Κρίσιμες δεν είναι μόνο οι πρώτες στιγμές της ζωής αλλά και όλος ο πρώτος χρόνος του βρέφους σας. Θέλετε να το ‘μάθετε’ να κοιμάται μόνο του; Κουραστήκατε από τις κραυγές του στη μέση της νύχτας για τάισμα ή αγκαλιά; Πασχίζετε να αποκτήσετε ένα ήσυχο μωρό όπως εκείνο της αδερφής σας; Θέλετε να το μάθετε να παρηγορείται από μόνο του; Σκέφτεστε να το αφήνετε να κλαίει για να μην το «κακομάθετε» ή για να δυναμώσουν (!) τα πνευμόνια του; Μπορείτε πράγματι να το ‘εκπαιδεύσετε’ στο μοναχικό ύπνο, στην απομόνωση και στην απόγνωση. Θα είναι όμως μια βραχυπρόθεσμη ανταμοιβή. Το μωρό σας απλά εξαντλήθηκε από το μάταιο κάλεσμά του για φροντίδα. Θα περάσετε ίσως πιο «ήσυχο» πρώτο χρόνο μαζί του. Ωστόσο, δεκαπέντε χρόνια αργότερα είναι πιθανό να έχετε δυνατό πονοκέφαλο και να αναρωτιέστε τι πήγε στραβά και το παιδί σας σάς έχει αποκλείσει από τον κόσμο του.
Κάθε φορά που το μικρούλι σας αποζητάει την αγκαλιά σας, την παρουσία σας, το στήθος σας κι εσείς νιώθετε να μη μπορείτε άλλο από την κούραση και την προσπάθεια, παρηγορηθείτε με την εξής σκέψη: θα ανταμειφθείτε με πολλές ήσυχες νύχτες ως αποτέλεσμα των υπερπολύτιμων προσπαθειών σας κατά τον πρώτο του χρόνο. Θα υπάρξει απτή ανταπόδοση για κάθε έξτρα προσπάθεια που καταβάλλετε τώρα για το μωρό σας.
Πηγή: Συντάκτης: Παπαβέντσης Στέλιος (Παιδίατρος, M.R.C.P.C.H., D.C.H. I.B.C.L.C. )
Πηγή: vatopaidi

Τρίτη 24 Αυγούστου 2010

Η στυτική δυσλειτουργία και τα αίτιά της

Στην εποχή του άγχους και της αβεβαιότητας που ζούμε σήμερα η ανικανότητα (χαμένη στύση και πρόωρη εκσπερμάτιση), η στειρότητα ζεύγους και η υπογονιμότητα δημιουργούν προβλήματα σε μεγάλο αριθμό ατόμων και των δύο φύλων.
Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα σοβαρό πρόβλημα ποιότητας ζωής, ιδιαίτερα σε μεσήλικες άνδρες αλλά και σε νεότερους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας ή οργανικές παθήσεις. Εάν παραμείνει χωρίς ειδική θεραπεία, είτε λόγω άγνοιας είτε λόγω ντροπής, μπορεί να επιδεινωθεί ταχύτατα, οδηγώντας τελικά σε πλήρη ανικανότητα και, επομένως, αδυναμία σεξουαλικής ικανοποίησης και τεκνοποίησης.
Η στυτική δυσλειτουργία απασχολεί σήμερα περίπου έναν στους δέκα άνδρες κάθε ηλικίας. Πάνω από την ηλικία των σαράντα επηρεάζει περίπου το 50% των ανδρών! Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ίσως η πιο παρεξηγημένη και παραμελημένη πάθηση.
Η παλιά αντίληψη πως το πρόβλημα ήταν στη συντριπτική του πλειονότητα ψυχολογικό δεν φαίνεται να ισχύει πια. Μέχρι και 90% των περιπτώσεων ανικανότητας σήμερα πιστεύεται πως έχουν οργανικό υπόβαθρο.
Τα κύρια οργανικά αίτια των προβλημάτων στύσεων διακρίνονται σε αγγειακά, νευρικά και ορμονικά.
- Αγγειακά αίτια: οι δυσκολίες στις στύσεις θεωρούνται ένας προάγγελος σοβαρότερων αγγειακών παθήσεων (όπως στηθάγχη, έμφραγμα, εγκεφαλικό) σε άνδρες με επιβαρημένο ιστορικό. Ασθενείς με υψηλή χοληστερίνη και τριγλυκερίδια και ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση θεωρούνται ομάδες υψηλού κινδύνου.
- Νευρικά αίτια: η στύση είναι ένας πολύπλοκος μηχανισμός που ρυθμίζεται από ειδικά νεύρα. Πολλές νευρολογικές παθήσεις (όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας και η νόσος του Parkinson) επηρεάζουν τη σεξουαλική ζωή. Τέλος, ο σακχαρώδης διαβήτης, προκαλώντας βλάβες σε μικρά περιφερικά νεύρα, αποτελεί πολύ συχνή αιτία. Πιστεύεται πως περίπου 50% των ασθενών με ΣΔ έχουν κάποιου βαθμού στυτική δυσλειτουργία.
- Ορμονικά αίτια: η ανεπάρκεια τεστοστερόνης σε άνδρες προχωρημένης ηλικίας και η υπερπρολακτιναιμία αποτελούν τα συχνότερα ορμονικά αίτια.
Η LIBIDO
Η Dr Αναστασία Μοσχοβάκη, ειδική παθολόγος, σημειώνει σχετικά με το πρόβλημα της σεξουαλικής δυσλειτουργίας: «Η ανδρική δυσλειτουργία σχετίζεται επίσης με το φαινόμενο της παθολογικής βιολογικής γήρανσης. Η φυσιολογική σεξουαλική λειτουργία του άνδρα προϋποθέτει ακέραιη libido, ικανότητα στύσης και διατήρησης της στύσης, ικανότητα φυσιολογικής εκσπερμάτισης και ομαλής υποχώρησης της στύσης μετά τη συνουσία. Ο όρος libido υπονοεί τη σεξουαλική επιθυμία και έχει άμεση σχέση με τα ανδρογόνα, κυρίως την τεστοστερόνη. Προκαλεί σεξουαλικές σκέψεις, επηρεάζεται από οπτικά, οσφρητικά, απτικά, ηχητικά, φανταστικά, ψυχολογικά ερεθίσματα και αποτελεί κινητήρια δύναμη στη διαδικασία ανεύρεσης σεξουαλικής συντρόφου. Τα ανδρογόνα είναι υπεύθυνα για την κανονική και αυξημένη libido στον φυσιολογικό άνδρα, αλλά μελέτες σε ευνουχισμένους άνδρες έχουν δείξει ότι δεν είναι τόσο σημαντικά για την απρόσκοπτη λειτουργία του στυτικού φαινομένου, που ανησυχεί κυρίως τον σύγχρονο άνδρα. Με την πάροδο της ηλικίας, τα επίπεδα της τεστοστερόνης μειώνονται, φαινόμενο που μπορεί να επιφέρει πτώση της libido, σπάνια όμως τα ορμονικά επίπεδα της ανδρόπαυσης είναι τόσο χαμηλά, ώστε να επιβάλλεται φαρμακευτική ορμονική ενίσχυση».
ΣΥΜΒΟΥΛΗ
Δεν χρειάζεται ανησυχία!
Πρέπει να ξέρετε ότι: ο οργανικός και ο ψυχικός παράγοντας συνυπάρχουν σε πολλές περιπτώσεις σεξουαλικής δυσλειτουργίας. Οταν η libido και οι στύσεις βαίνουν καλώς, η πρόωρη εκσπερμάτιση έχει συνήθως ψυχολογικά αίτια και παρατηρείται συχνά σε αγχώδη άτομα.
Οταν οι αυτόματες στύσεις κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, οι νυχτερινές στύσεις, η στύση και η εκσπερμάτιση σε πιθανή αυτοϊκανοποίηση είναι ομαλές, η οργανική βάση των συμπτωμάτων τους είναι απίθανη, γι’ αυτό δεν χρειάζεται να ανησυχείτε με το παραμικρό.
ΣΟΦΙΑ ΔΙΓΕΝΗ
Espressonews.gr

Σάββατο 17 Ιουλίου 2010

Η σύγχρονη «επιδημία» της κατάθλιψης

Της Μυρσίνης Κωστοπούλου
Tι σημαίνει ευημερία; Τι σημαίνει «είμαι καλά»; Κάθε άλλο παρά αυτονόητες είναι αυτές οι έννοιες. Πασχίζουμε όλοι, ο καθένας με τον τρόπο του, να κατακτήσουμε την ευημερία, με την αβεβαιότητα και το άδηλο μέλλον που καραδοκεί.
Ζούμε σε καιρούς όπου η ψυχή πάσχει περισσότερο από ποτέ. Η κατάθλιψη αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας στον σύγχρονο δυτικό κόσμο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισής της προβλέπεται πως το 2020 θα είναι παγκοσμίως η δεύτερη νόσος που οδηγεί σε απώλεια ζωής, αναπηρία και κοινωνική δυσλειτουργία.
Αν πολύ απλά ορίσουμε την ψυχική υγεία ως την αναγκαία ικανότητα του ατόμου να αγαπά και να εργάζεται, θα λέγαμε ότι η κατάθλιψη είναι ένας σκοτεινός υπονομευτής. Στις βαριές μορφές της, ακυρώνει τη δυνατότητα του ατόμου να αγαπά, να συνάπτει δεσμούς αγάπης και αφοσίωσης με τους γύρω του και να μπορεί να είναι λειτουργικός για τις δραστηριότητες της καθημερινότητάς του.
Τα συμπτώματα είναι ψυχικά και σωματικά: παρατεταμένη θλίψη, κλάμα, ενοχές, αίσθημα αβοηθησίας και ανημπόριας, κοινωνική απομόνωση, άγχος, ευερεθιστότητα, κόπωση, διαταραχές της όρεξης, του ύπνου και της σεξουαλικής επιθυμίας. Ο πάσχων είναι σαν να ζει μια «νεκρή» ζωή.
Δεν προκαλεί απορία η ύπαρξη της κατάθλιψης, αντίθετα εκείνο που προκαλεί απορία και θα άξιζε να μας γεμίζει με δυσφορία και ντροπή για τον πολιτισμό μας είναι το γεγονός ότι σήμερα η κατάθλιψη παραμένει ταμπού. Στην εποχή μας που αρέσκεται να λογαριάζεται ως εξελιγμένη και εκσυγχρονισμένη, η κατάθλιψη ενεργοποιεί ακόμα προκαταλήψεις και φόβους: «κατάθλιψη σημαίνει τρέλα», «κατάθλιψη σημαίνει αδυναμία χαρακτήρα».
Το στίγμα δηλαδή σε όλο του το μεγαλείο. Ιδίως σε μια εποχή που θεοποιεί την ατομική επιτυχία, τα ατομικά επιτεύγματα, την ικανότητα του ανθρώπου να παράγει ή να καταναλώνει όλο και περισσότερα πράγματα, ο καταθλιπτικός έχει επιπλέον λόγους να περιθωριοποιείται. Μέσα από την ανημποριά που του αποδίδουν απομακρύνεται από το «ιδεώδες» του επιτυχημένου φυσιολογικού ανθρώπου.
Η προσδοκία ότι η δύναμη και η ανταγωνιστικότητα αποτελούν απόλυτους στόχους ζωής και αποτελεσματικά μέσα ευημερίας, πλήττει ιδιαίτερα την αυτοεικόνα των ανθρώπων με κατάθλιψη, ακριβώς διότι αυτές οι πτυχές της συμπεριφοράς παρεμποδίζονται λόγω της ίδιας της φύσης της διαταραχής. Ας τονίσουμε εδώ πόσο μια εύθραυστη αυτοεικόνα μπορεί να συμβάλλει στην επιδείνωση μιας ψυχικής διαταραχής, λόγω της έλλειψης πίστης και κινήτρου του ανθρώπου ως προς τη δυνατότητά του να παρέμβει στο πρόβλημά του.
Ωστόσο, και εδώ είναι η ειρωνεία, το υπόδειγμα του φυσιολογικού, προσαρμοσμένου, επιτυχημένου ενηλίκου έχει από μόνο του υπονομευτεί. Θα έπρεπε να είμαστε αλληλέγγυοι και προσεκτικοί ως προς την καταδίκη που επιφυλάσσουμε ως «υγιείς» στους καταθλιπτικούς.
Η κατάθλιψη αντιμετωπίζεται. Οι εξελίξεις στον χώρο της ψυχοφαρμακολογίας και των διαφόρων ψυχοθεραπειών έχουν συμβάλει σε σημαντικά ποσοστά θεραπευτικής επιτυχίας. Οι καταθλίψεις εντείνονται σε περιόδους κρίσεων και γενικευμένης ανασφάλειας. Περιττό να πούμε ότι η «θεραπεία» της κρίσης ξεφεύγει από τα χέρια των θεραπευτών. Ας μην ξεχνάμε ότι σε κάθε περίπτωση οι τελευταίοι που φταίνε είναι οι πάσχοντες πολίτες...
Η Μυρσίνη Κωστοπούλου είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια (Ρh.D). Εmail: myrsi@hol.gr
Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία

Παρασκευή 9 Ιουλίου 2010

H υγεία της καρδιάς επιβαρύνεται από το άγχος

BBC
ΧΑΓΗ. Οσοι πάσχουν από καρδιαγγειακά νοσήματα και νιώθουν έντονο άγχος διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να υποστούν καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή η κατάσταση τους να εξελιχθεί σε καρδιακή ανεπάρκεια και να καταλήξουν.
Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν οι ερευνητές του πανεπιστημίου Τίλμπουρχ της Ολλανδίας, που δημοσιεύουν το πόρισμά τους στην επιστημονική επιθεώρηση Archives of General Phychiatry. Ειδικότερα, οι κίνδυνοι για την εξέλιξη της υγείας καρδιοπαθών που νιώθουν έντονο άγχος αυξάνονται κατά 74% συγκριτικά με τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καρδιοπαθείς που δεν εμφανίζουν ψυχικά προβλήματα.
Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο γιατί η καρδιακή υγεία επιβαρύνεται τόσο από το άγχος. Οι Ολλανδοί ερευνητές πιθανολογούν ότι οι πιο αγχώδεις ασθενείς τρέχουν στον γιατρό ευκολότερα, με αποτέλεσμα να γίνεται διάγνωση της πάθησής τους. Ωστόσο, δεν μπορούν να αποκλείσουν και το ενδεχόμενο να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, ότι, δηλαδή, οι πιο αγχώδεις δεν πηγαίνουν στον γιατρό, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσουν περισσότερα προβλήματα.
Δεν αποκλείεται, ωστόσο, να υπάρχει κοινός παράγοντας που κάνει τον άνθρωπο πιο ευάλωτο τόσο στα καρδιαγγειακά νοσήματα όσο και στο άγχος. Η δρ Ελίζαμπεθ Μάρτενς, ειδικός της Nευροψυχολογίας στο πανεπιστήμιο Τίλμπουρχ, που υπογράφει τη μελέτη, αναφέρει ότι η αξιολόγηση της ψυχικής κατάστασης των καρδιοπαθών και η θεραπεία του άγχους που εμφανίζουν βοηθούν στη συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος υγείας που έχουν.
Ο εκπρόσωπος της Βρετανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, τέλος, τόνισε ότι είναι αναγκαία η περαιτέρω έρευνα της σχέσης ψυχικής υγείας και καρδιακών νοσημάτων, που είναι εξαιρετικά πολύπλοκη.

Πέμπτη 17 Ιουνίου 2010

Νιώθουμε ολοένα μεγαλύτερη μοναξιά

Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα
Η σύγχρονη ζωή μάς κάνει να νιώθουμε ολοένα πιο απομονωμένοι και μόνοι – και αυτό ισχύει πλέον ανεξαρτήτως ηλικίας, σύμφωνα με νέα στοιχεία που παρουσίασε το βρετανικό Ίδρυμα Ψυχικής Υγείας (MHF).
Ένας στους δέκα απ’ όσους συμμετείχαν σε νέα δημοσκόπηση του MHF είπε ότι νιώθει ολοένα πιο απομονωμένος και μόνος, και το 48% δήλωσαν πως πιστεύουν ότι γενικώς γινόμαστε πιο μοναχικοί.
Αυτό το αποδεικνύουν και στοιχεία που δείχνουν ότι το ποσοστό των νοικοκυριών με έναν ένοικο έχει διπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια, και πλέον έχει υπερβεί το 12%.
Τα διαζύγια επίσης έχουν διπλασιαστεί τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ περισσότεροι από ένας στους τρεις (το 35%) των ενηλίκων θα ήθελαν να ζουν πιο κοντά στην οικογένειά τους.
Τα νέα στοιχεία, που δημοσιεύονται στο περιοδικό «TheLonelySociety», αποκαλύπτουν επίσης ότι η μοναξιά δεν είναι πλέον συχνή μόνο μεταξύ των ηλικιωμένων, όπως συνέβαινε τις δεκαετίες του 1970 και του 1980.
Αντιθέτως, πλήττει πλέον ακόμα και τα παιδιά. Είναι χαρακτηριστικό, πως μια βρετανική γραμμή βοηθείας παιδιών – ονομάζεται ChildLine– δέχτηκε πέρυσι σχεδόν 10.000 κλήσεις από παιδιά που είπαν ότι νιώθουν μόνα τους. Ο αριθμός αυτός είναι κατά 60% αυξημένος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο του 2005!
Επιπλέον, οι άντρες που νιώθουν μόνοι τείνουν να γίνουν όσοι και οι γυναίκες (30% έναντι 38%, αντιστοίχως).
Οι εκπρόσωποι του MHF εκτιμούν πως αφιερώνουμε πλέον τόσο πολύ χρόνο στη δουλειά και στο πως θα βγάλουμε την καθημερινότητά μας, ώστε αμελούμε τις ουσιώδεις σχέσεις της ζωής μας, με τους φίλους και την οικογένειά μας.
Το πρόβλημα είναι πως η μοναξιά δεν έχει συνέπειες μόνο στην ψυχική μας υγεία, αλλά και στην σωματική καθώς μελέτες έχουν δείξει πως όταν είναι χρόνια μπορεί να υπονομεύσει ακόμα και την καρδιαγγειακή υγεία.
Από την εφημερίδα τα ΝΕΑ

Δευτέρα 14 Ιουνίου 2010

Σχιζοφρένεια και δημιουργικότητα

Της ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ
Θα θέλατε να είστε ζωγράφος του βεληνεκούς ενός Σαλβαντόρ Νταλί ή μαθηματικός σαν τον εισηγητή της Θεωρίας των Παιγνίων Τζον Νας; Ναι;
Άραγε, πόσο έχετε προσμετρήσει στην επιτυχία αυτών των ανθρώπων το γεγονός ότι και οι δύο είχαν συμπτώματα ψυχασθένειας;
Πόσο έχουμε όλοι συνειδητοποιήσει ότι οι περισσότεροι χαρισματικοί άνθρωποι, που έχουν κατορθώσει σημαντικά επιτεύγματα για την ανθρωπότητα, ήταν «εκτός των φυσιολογικών ορίων» προσωπικότητες; Διαφορετικά:
«Η δημιουργικότητα είναι μια όψη της σχιζοφρένειας» υποστηρίζουν Σουηδοί επιστήμονες, μετά από μελέτες για τη λειτουργία του εγκεφάλου. Τομογραφίες στα κέντρα σκέψης ανθρώπων με έντονες δημιουργικές τάσεις παρουσιάζουν εκπληκτικές ομοιότητες με αυτές ανθρώπων που πάσχουν από σχιζοφρένεια.
Συγκεκριμένα, και οι δύο αυτές ομάδες ανθρώπων παρουσιάζουν την ίδια έλλειψη σημαντικών υποδοχέων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται στο φιλτράρισμα και την κατανομή των σκέψεων.
«Θα μπορούσε να είναι αυτή η ανασταλτική λειτουργία που επιτρέπει στους δημιουργικούς ανθρώπους να σπάνε τα φράγματα της λογικής» υποστηρίζουν οι επιστήμονες του «Karolinska Institute» της Σουηδίας, «ενώ σε κάποιους άλλους οδηγεί σε ψυχική ασθένεια».
Οι επιστήμονες υποψιάζονται πως η σχιζοφρένεια και η δημιουργικότητα είναι δύο διαφορετικές εκδηλώσεις της ίδιας αιτίας. Οι δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος, δηλαδή.
Ορισμένοι από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες και διανοητές όλων των εποχών παρουσίαζαν σημάδια ψυχασθένειας -όπως ο Ολλανδός ζωγράφος Vincent van Gogh, ο Αμερικανός μαθηματικός John Nash, o πολυπράγμων Salvador Dali.
Είναι, ήδη, γνωστό πως η δημιουργικότητα συσχετίζεται με την κατάθλιψη, τη σχιζοφρένεια και τη διπολική διαταραχή. Παρομοίως, οι άνθρωποι που έχουν οικογενειακό ιστορικό ψυχικών ασθενειών τείνουν να είναι πιο δημιουργικοί.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του καθηγητή Frederik Ullen, οι δημιουργικοί άνθρωποι, όπως και οι σχιζοφρενείς, έχουν λιγότερο ευαίσθητους υποδοχείς ντοπαμίνης, με αποτέλεσμα να μη φιλτράρονται όλες οι πληροφορίες στο θάλαμο, όπου γίνεται η εκλογίκευση και να φτάνουν ακατέργαστες στο εγκεφαλικό φλοιό.
Η έρευνα αυτή δημοσιεύτηκε και σχολιάστηκε κατά κόρον την εβδομάδα που μας πέρασε, θυμίζει όμως σε πολλά άλλη, παλαιότερη έρευνα του «New Scientist».
Πέρυσι, στο εν λόγω περιοδικό, ο Σζάμπολκς Κέρι από το Semmelweis University της Βουδαπέστης είχε υποστηρίξει ότι εντόπισε ένα γονίδιο που σχετίζεται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, την επονομαζόμενη νεουρεγκιουλίνη 1, η οποία έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει ελαφρώς τον κίνδυνο εκδήλωσης σχιζοφρένειας.
Η μετάλλαξη του συγκεκριμένου γονιδίου επηρεάζει την πρωτεΐνη της νεουρεγκιουλίνης 1, που εκκρίνεται στον εγκέφαλο και ευθύνεται για την εκδήλωση ψυχώσεων, την ασθενή μνήμη και την ευαισθησία στην κριτική.
Το 50% περίπου των υγιών Ευρωπαίων διαθέτουν ένα αντίτυπο του μεταλλαγμένου αυτού γονιδίου, ενώ το 15% διαθέτουν δύο.
Μετά από έρευνα στην οποία συμμετείχαν 200 φοιτητές, ο Κέρι διαπίστωσε ότι τα άτομα που διέθεταν δύο αντίτυπα της νεουρεγκιουλίνης 1 έτειναν να έχουν καλύτερες επιδόσεις στα τεστ δημιουργικότητας σε σύγκριση με τους υπόλοιπους. Περισσότερο δημιουργικοί αποδείχθηκαν και όσοι είχαν ένα αντίτυπο σε σύγκριση με αυτούς που δεν διέθεταν κανένα.
Ωστόσο, δεν είναι ακόμη γνωστός ο ακριβής τρόπος με τον οποίο η νεουρεγκιουλίνη επηρεάζει τη δημιουργικότητα.
Οι εθελοντές με δύο αντίτυπα του μεταλλαγμένου γονιδίου δεν είχαν περισσότερες πιθανότητες από τους υπόλοιπους να εκδηλώσουν διάφορες ψυχώσεις. Αυτό σημαίνει ότι η συσχέτιση της μετάλλαξης με την ψυχική ασθένεια δεν εξηγεί πλήρως τη σχέση της με τη δημιουργικότητα, υποστηρίζει ο Κέρι.
Η ευφυΐα φαίνεται να είναι ένας από τους παράγοντες που καθορίζουν εάν η μετάλλαξη της νεουρεγκιουλίνης 1 θα οδηγήσει σε εκδήλωση δημιουργικών ή ψυχωτικών τάσεων. Ιδού, παρά ταύτα, πώς κατέληγε η επιστημονική ανακοίνωση του Κέρι:
«Μέσα από την κλινική μου εμπειρία έχω διαπιστώσει ότι τα άτομα με υψηλότερο IQ έχουν μεγαλύτερες διανοητικές δυνατότητες για να αντεπεξέλθουν στις ψυχωτικές τους εμπειρίες, καθώς δεν αρκεί μόνο να νιώθεις αυτά τα συναισθήματα, πρέπει να μπορεί και να τα επικοινωνείς».
Από την εφημερίδα ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ

Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010

Το άγχος δυσχεραίνει την επούλωση των πληγών

Το άγχος και το στρες δυσκολεύουν το κλείσιμο μιας πληγής, σύμφωνα με μια νέα έρευνα βρετανών ψυχιάτρων. Οι ερευνητές προξένησαν μικρά τραύματα σε υγιείς εθελοντές, που βρίσκονταν υπό διαφορετικές συνθήκες άγχους και ψυχολογικής πίεσης. Τα τραύματα των λιγότερο αγχωμένων ατόμων έκλεισαν με διπλάσια ταχύτητα, κατά μέσο όρο, σε σχέση με όσους ένιωθαν πολύ στρες.
Η έρευνα, υπό τον καθηγητή Τζον Γουάινμαν του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής του King's College του Λονδίνου, παρουσιάστηκε στο επιστημονικό φεστιβάλ του Τσέλτενχαμ, σύμφωνα με τη βρετανική «Ιντεπέντεντ».
Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι μεταβολές στο επίπεδο της «ορμόνης του στρες» κορτιζόλης αντανακλούσαν την ταχύτητα αποθεραπείας μιας πληγής. Όσο περισσότερη η κορτιζόλη, τόσο πιο αργό το κλείσιμο του τραύματος.
Ο Γουάινμαν έχει δείξει, σε προηγούμενη έρευνα του, ότι η αποκατάσταση ενός τραύματος μπορεί να επιταχυνθεί σημαντικά μέσω ψυχολογικής βοήθειας που καταπραΰνει το συναισθηματικό στρες.
Ο βρετανός ψυχίατρος εξέφρασε την ελπίδα ότι τα συμπεράσματα των ερευνών του θα αξιοποιηθούν, ώστε οι γιατροί να συμπεριλάβουν και ψυχολογικού τύπου παρεμβάσεις σε ασθενείς που αναρρώνουν από μια χειρουργική επέμβαση ή που έχουν κάποιο άλλο τραύμα.

Τρίτη 8 Ιουνίου 2010

Το ΔΝΤ μάς στέλνει στον ψυχίατρο

ΕΛΕΝΑ ΦΥΝΤΑΝΙΔΟΥ
Τρίτη 8 Ιουνίου 2010
Στο Δρομοκαΐτειο Νοσοκομείο διπλασιάστηκαν το τελευταίο τετράμηνο οι εισαγωγές
Στο νοσοκομείο- και ειδικότερα στο ψυχιατρείο- στέλνουν τους Ελληνες η οικονομική κρίση και η ανασφάλεια της εργασίας. Στο Δρομοκαΐτειο έχουν διπλασιαστεί το τελευταίο τετράμηνο τόσο οι εισαγωγές ψυχικά πασχόντων όσο και οι επισκέψεις στα εξωτερικά ιατρεία ατόμων που θέλουν να τους δει γιατρός και να τους γράψει έστω και ένα φάρμακο. Δεν βρίσκονται όμως όλοι σε παραγωγική ηλικία. Πολλοί από αυτούς που επισκέπτονται το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο είναι συνταξιούχοι, οι οποίοι έχουν στην κυριολεξία τρελαθεί μετά τις ανακοινώσεις για τις περικοπές των συντάξεων, αλλά και εργαζόμενοι που βρίσκονται λίγο πριν από τη σύνταξη.
«Υπάρχουν οικογένειες οι οποίες επειδή δεν αντέχουν πλέον να κρατούν στο σπίτι άνθρωπο με προβλήματα ψυχιατρικής φύσεως ήπιας μορφήςμας παρακαλούν να τον δεχθούμε. Αν δεν τα καταφέρουν, καταγγέλλουν στην Αστυνομία δήθεν ότι φωνάζει προκειμένου να εισαχθεί με εισαγγελική παραγγελία. Από τη στιγμή που το περιστατικό είναι διαγνωσμένο, ο γιατρός δεν μπορεί να μην τον κρατήσει για παρακολούθηση. Αλλοι μένουν δέκα ημέρες, άλλοι έναν μήνα, εξαρτάται από την περίπτωση» δηλώνει προς «Το Βήμα» ο πρόεδρος του συλλόγου εργαζομένων του Δρομοκαϊτείου κ. Μιχ. Γιαννά κος. Ο αριθμός των εισαγωγών ατόμων με ψυχικές παθήσεις στο Δρομοκαΐτειο αυξάνεται συνεχώς. Την περασμένη Πέμπτη, ημέρα εφημερίας, εισήχθησαν 25 ασθενείς. Χθες μέσα σε μισή ώρα (3 μ.μ.- 3.30 μ.μ.) εισήχθησαν οκτώ ασθενείς. «Αν μπαίνουν 25 ασθενείς σε κάθε εφημερία, υπολογίζουμε ότι τον μήνα θα έχουμε επιπλέον 200 περιστατικά» αναφέρει ο κ. Γιαννάκος. Την ίδια στιγμή, καταγγέλλει, υπάρχει σημαντική έλλειψη γιατρών και νοσηλευτών. «Οι ελλείψεις γιατρών είναι πολλές. Ως παράδειγμα αναφέρω ότι δεν έχουμε καρδιολόγο. Αν συμβεί οτιδήποτε σε ασθενή, πρέπει να τον μεταφέρουμε σε γενικό νοσοκομείο» σημειώνει.
Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της διοίκησης του Δρομοκαϊτείου δηλώνουν ότι σε κάθε γενική εφημερία το νοσοκομείο δέχεται κατά μέσον όρο 40 έκτακτα περιστατικά, ενώ τα ψυχιατρικά τμήματα του «Ευαγγελισμού» και του «Γ. Γεννηματάς» δέχονται στις γενικές εφημερίες από 50 ως 70 επείγοντα περιστατικά. Στοιχεία που δίνουν δείχνουν ότι τα επείγοντα περιστατικά ανέρχονται το τελευταίο τετράμηνο σε περίπου 1.200, ενώ η κίνηση των εξωτερικών ιατρείων το ίδιο διάστημα κυμαίνεται στις 3.500. Σύμφωνα με τον διευθυντή Ψυχιατρικής Κλινικής στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής («Δαφνί») κ. Θ. Μεγαλοοικονόμου, στο ΨΝΑ «δεν έχουν ακόμη φανεί οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην ποσότητα των αιτημάτων όσο στο περιεχόμενό τους, αλλά θα φανούν το προσεχές διάστημα και στον αριθμόκαι στην πολυπλοκότητα των αναγκών». Οπως επισημαίνει, το περιεχόμενο της σκέψης, το άγχος και ο φόβος των ατόμων που προσέρχονται στα εξωτερικά ιατρεία έχουν άμεση σχέση με τη σημερινή κατάσταση. «Βλέπουν αδιέξοδο, καταστροφή» τονίζει. Ο διοικητής του Νοσοκομείου κ. Γ. Παπαδόπουλος σημειώνει ότι γίνεται προσπάθεια καταγραφής των στοιχείων των έκτακτων εισαγωγών και της νοσηλευτικής κίνησης των ψυχιατρικών τμημάτων. Ως τον Ιούλιο, προσθέτει, θα είναι πιο ξεκάθαρη η εικόνα.
Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο στην Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο κυρία Ιλια Θεοτοκά-Χρυσοστομίδη , τα περιστατικά που αφορούν αγχώδεις διαταραχές και κρίσεις πανικού έχουν αυξηθεί λόγω οικονομικής κρίσης. «Βλέπουμε παθητικότητα στην επίλυση προβλημάτων, δηλαδή οι άνθρωποι αισθάνονται λιγότερο ενεργητικοί και μάχιμοι. Υπάρχει τάση αδράνειας και αδιαφορίας προς την επίλυση των προβλημάτων» σημειώνει, τονίζοντας ότι παρατηρείται τάση αύξησης της χρήσης ουσιών. «Η παθητικότητα και η απουσία κινήτρου οδηγούν σε μια καταθλιπτική συμπεριφορά. Οι άνθρωποι νιώθουν αβοήθητοι και πιστεύουν ότι δεν μπορούν να κάνουν κάτι γι΄ αυτό. “Βουλιάζουν” στην παθητικότητα». Ωστόσο καταλήγει ότι υπάρχει και μερίδα πληθυσμού που δέχεται να προσαρμοστεί στις αλλαγές.
«Πώς θα ζήσουμε χωρίς δουλειά;..»
«Αν χάσουμε τη δουλειά μας, πώς θα ζήσουμε τα παιδιά μας;». Αγωνία, απελπισία, αδιέξοδο... Συναισθήματα «ζωγραφισμένα» στο πρόσωπο της Ελένης Χ. Η 50χρονη γυναίκα εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, όπως και ο σύζυγός της. Τους τελευταίους μήνες αισθάνεται ανασφάλεια για το μέλλον της οικογένειάς της και ειδικότερα των δύο παιδιών της. «Τον άντρα μου καθυστέρησαν να τον πληρώσουν. Τι θα κάνουμε, πώς θα ζήσουμε;». Το βλέμμα της είναι τρομαγμένο και η ανάσα της κόβεται καθώς μιλάει στη γιατρό που την παρακολουθεί τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο η συνομιλία μαζί της την κάνει να νιώθει καλύτερα.
Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=336095&dt=08/06/2010

Παρασκευή 28 Μαΐου 2010

Η πράσινη άσκηση ωφελεί την ψυχική υγεία

Ακόμα και 5 λεπτά άσκησης την ημέρα στο ύπαιθρο μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική υγεία, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Έσσεξ ανακάλυψαν ότι ακόμα και 5 λεπτά ‘πράσινης δραστηριότητας’ όπως το περπάτημα, η κηπουρική, το ποδήλατο ή οι αγροτικές εργασίες μπορούν να ενισχύσουν τη διάθεση και την αυτοεκτίμηση.
Ο ερευνητής Barton εκτιμά ότι δυνητικά υπάρχει μεγάλο όφελος στους ανθρώπους, την κοινωνία και το κόστος στο σύστημα υγείας αν όλες οι ομάδες ανθρώπων αποθεραπεύονται με περισσότερη ‘πράσινη άσκηση.
Πολλές έρευνες έδειξαν ότι η άσκηση σε εξωτερικούς χώρους μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ψυχικής νόσου και να βελτιώσει την αίσθηση ευεξίας, αλλά οι επικεφαλής της έρευνας, Jules Pretty και Jo Barton, δήλωσαν ότι μέχρι τώρα κανείς δεν γνώριζε πόσος χρόνος χρειάζονται να περάσει κάποιος με ‘πράσινη άσκηση’ έτσι ώστε να φανούν οφέλη.
Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία 1.252 ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, φύλων και επιπέδου ψυχικής υγείας που συνελέχθησαν από 10 μελέτες στη Βρετανία. Ανέλυσαν δραστηριότητες όπως περπάτημα, κηπουρική, ποδηλασία, ψάρεμα, βαρκάδα, ιππασία και αγροτικές εργασίες. Ανακάλυψαν ότι οι μεγαλύτερες αλλαγές στην υγεία συνέβαιναν στους νέους και τους ψυχικά ασθενείς, αν και ωφελούνταν άνθρωποι όλων των ηλικιών και των κοινωνικών ομάδων. Το μεγαλύτερο θετικό αποτέλεσμα στην αυτοεκτίμηση προήλθε από ‘πράσινη άσκηση’ 5 λεπτών.
Όλα τα εξωτερικά περιβάλλοντα ήταν ωφέλιμα, περιλαμβανομένων των πάρκων σε πόλεις αλλά περισσότερο θετική επίδραση είχαν πράσινες περιοχές με νερό.
Η έρευνα δημοσιεύεται στο περιοδικό ‘Environmental Science & Technology.

Πέμπτη 20 Μαΐου 2010

Νέοι μπαμπάδες:Κατάθλιψη από το κλάμα

Ενας στους δέκα νέους μπαμπάδες εμφανίζουν κατάθλιψη μετά τη γέννηση του παιδιού τους, σύμφωνα με τους επιστήμονες του Τμήματος Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής της Ανατολικής Βιρτζίνια στις ΗΠΑ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι την περίοδο των τριών έως έξι μηνών μετά τη γέννα, που θεωρείται και η πιο δύσκολη από ψυχολογικής πλευράς για τους γονείς, καθώς το κλάμα του μωρού φθάνει στο αποκορύφωμά του, ένας στους τέσσερις άνδρες μπορεί να εμφανίσει κατάθλιψη.
Πηγή: Virginia Medical School

Τρίτη 18 Μαΐου 2010

Κατάθλιψη – διαχρονική μάστιγα της ανθρωπότητας.!

Του Καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ...
"Θεωρεί τον εαυτό του ως άτομο που μίσησαν οι Θεοί και το κατατρέχουν με τον παντοδύναμο θυμό τους…Ανίκανο να κάνει κάτι για τη βελτίωση της κατάστασής του, το άτομο που πάσχει από κατάθλιψη αρνείται τη βοήθεια των φίλων του, των ψυχολόγων, των ιατρών: αφήστε με τον ασεβή, τον καταραμένο, τον μισητό των Θεών, να υποστώ μόνος μου το μαρτύριό μου. Κάθε πράξη, κάθε προσπάθεια, κάθε ενέργειά μου να ξεφύγω από την κατάθλιψή μου μπορεί να θεωρηθεί ασεβής αντίσταση στη θέληση των θεών…"
Ακούγεται και ζωντανή και επίκαιρη η παραπάνω υποκειμενική περιγραφή ενός ατόμου που πάσχει από κατάθλιψη αλλά όσο και αν προσιδιάζει στη σύγχρονη πραγματικότητα παρακαλώ σημειώστε ότι γράφτηκε από τον Πλούταρχο και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά τον 2ο προ Χριστού αιώνα!... Φυσικά δεν αναφέρομαι στην περίπτωση μελαγχολίας ή παροδικής συναισθηματικής δυσθυμίας αλλά στην ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ η οποία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα ταλανίζει απίστευτα μεγάλους αριθμούς συνανθρώπων μας και μαζί τους συγγενείς τους και η οποία, σύμφωνα με κάποιες στατιστικές προγνωστικές προβολές για τις αιτίες θανάτου σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι το 2020 θα φτάσει την δεύτερη θέση στις 5 κυρίαρχες αιτίες θανάτου διεθνώς (την πρώτη θέση θα έχουν οι ισχαιμικές καρδιοπάθειες, την τρίτη τα τροχαία ατυχήματα, την τέταρτη τα εγκεφαλικά και την Πέμπτη η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια).
Η κατάθλιψη εμφανίζεται σε μια πρώτη, επιπόλαια εξέταση ως μια διογκωμένη κατάσταση του αισθήματος της κοινής λύπης. Εκφράζοντας τα υποκειμενικά του συναισθήματα σε τρίτους, το άτομο που αρχίζει να βυθίζεται στον αδυσώπητο κόσμο της κατάθλιψης χρησιμοποιεί το λεξιλόγιο, τις εκφράσεις κάθε ατόμου που διέρχεται μια κρίση οδύνης, λύπης ή μελαγχολίας. Σε αντίθεση όμως, με την περίπτωση της συνηθισμένης και παροδικής θλίψης και μελαγχολίας, που όλοι μας κατά καιρούς περνάμε, στην περίπτωση της κατάθλιψης η συμπτωματολογία ενέχει τον καθοριστικό χαρακτήρα της βαθμιαίας, αλλά σαφέστατης, αλλαγής προς το χειρότερο.
Συναισθηματικά το άτομο που πάσχει από κατάθλιψη δηλώνει τη σταδιακή απώλεια κοινών συναισθημάτων που καλύπτουν το φάσμα από το ενδιαφέρον για γνωστούς και φίλους μέχρι και την αγάπη για οικείους, τον έρωτα για το ταίρι του. Ταυτόχρονα το άτομο χάνει την αίσθηση του χιούμορ και συχνά, χωρίς προφανείς αιτίες, ξεσπά σε κλάμα. Καθώς η κατάσταση χειροτερεύει το άτομο αδυνατεί, ακόμη και όταν συντρέχουν λόγοι, να κλάψει.
Βυθιζόμενο στην κατάθλιψη το άτομο αποζητά καταστάσεις εξάρτησης και, βαθμιαία γίνεται παθητικό αποφεύγοντας έτσι τις ευθύνες που συνοδεύουν το ρόλο κάθε ώριμου ατόμου. Συγκεκριμένα, το άτομο εγκαταλείπει την οικογένεια, τους φίλους, τις κοινωνικές δραστηριότητες, τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα, κλείνεται στον εαυτό του και στο βουβό δράμα της καταθλιπτικής μελαγχολίας του. Με το πέρασμα του χρόνου το άτομο φτάνει στο σημείο όπου αδυνατεί – ή δεν βρίσκει μέσα του την ενέργεια – να ολοκληρώσει συνηθισμένες πράξεις και ασχολίες, πλύσιμο, ντύσιμο, μαγείρεμα. Με λίγα λόγια, το άτομο καταντάει ένα άβουλο όν, κλείνεται στο καβούκι του και παύει να έχει οποιοδήποτε ενδιαφέρον για τον εαυτό του και τους γύρω του.
Αιτιολογία
Ψυχοδυναμικά η κατάθλιψη εξηγήθηκε από τον Φρόιντ σαν περίπτωση εσωτερίκευσης κάποιας αποτυχίας στην οποία το ΕΓΩ του ατόμου ταυτίζεται με το χαμένο αντικείμενο, άτομο ή κατάσταση. Στη Φροϋδική θεωρία υποτίθεται ότι σε μια κατάσταση ερωτικής απογοήτευσης, το πρόσωπο που πληγώνει το άτομο ενσωματώνεται στο ΕΓΩ του, ταυτίζεται συμβολικά μ΄αυτό, και κατά συνέπεια η διάλυση της προσωπικότητας του ατόμου (με τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της κατάθλιψης) αποτελεί για το άτομο την πρέπουσα τιμωρία για το ένοχο πρόσωπο.
Η ειδοποιός διαφορά μεταξύ μιας συνηθισμένης θλίψης ή λύπης που έρχεται σαν λογικό επακόλουθό μιας οποιοσδήποτε ερωτικής απογοήτευσης και της κατάθλιψης έγκειται, ψυχαναλυτικά, στο γεγονός ότι ο καθένας αφού θρηνήσεις τη συγκεκριμένη απογοήτευση θα ξεχάσει το συγκεκριμένο πρόσωπο που τον πλήρωσε και θα αναζητήσει νέες χαρές σε άλλα πρόσωπα.
Οι ψυχολογικές θεωρίες της συμπεριφοράς – οι μπηχεβιοριστές – διατείνονται ότι μερικά άτομα δεν δημιουργούν στην παιδική τους ηλικία τις απαιτούμενες βάσεις, τις δομές της προσωπικότητάς τους, τους υγιείς μηχανισμούς ομοιοστατικού ελέγχου και διακατέχονται από έντονη ανασφάλεια και αβεβαιότητα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Μια δυνατή συγκίνηση απώλειας ή αποτυχίας που φέρνει θλίψη στον καθένα μας, οδηγεί τα άτομα αυτά σε απόγνωση και κατάθλιψη με συνέπεια τον αποσυντονισμό των δομών της προσωπικότητάς τους...
Σύγχρονες βιοχημικές έρευνες και μελέτες αποσκοπώντας στην εδραίωση κάποιας οργανικής αιτίας για το φαινόμενο της κατάθλιψης έχουν στοιχειοθετήσει τη συσχέτιση υπέρμετρης ποσότητας κορτιζόνης στο αίμα ή τις διαταραχές στο μεταβολισμό σοδίου και ποτασσίου με την παρουσία κατάθλιψης και καταθλιπτικής μελαγχολίας. Ταυτόχρονα οι χημικές έρευνες ελέγχουν και το ρόλο που διαδραματίζει η κληρονομικότητα στην εδραίωση της προδιάθεσης μερικών ατόμων, για δημιουργία καταθλιπτικών ψυχολογικών καταστάσεων.
Θεραπεία
Όπως και με άλλες μορφές ψυχολογικών-ψυχιατρικών προβλημάτων η πρόοδος της βιοχημείας και η ανάπτυξη ψυχοφαρμάκων, παρέχει ελπιδοφόρα αποτελέσματα στις περιπτώσεις καταθλιπτικών νευρώσεων (και ψυχώσεων) που κάποτε θεωρούσαμε ανίατες αδρανοποιώντας το άτομο ή οδηγώντας το στην αυτοαναίρεση, στην αυτοκτονία! Τα αποτελέσματα γίνονται ακόμη πιο θετικά όταν η ιατροφαρμακευτική αγωγή με ψυχοφάρμακα συνδυάζεται και με την κατάλληλη ψυχοθεραπευτική υποστήριξη.
Στην εποχή μας η κατάθλιψη, την οποία στην αρχαιότητα είχαν χαρακτηρίσει ως κατάρα των θεών, εφόσον διαγνωσθεί έγκαιρα και αντιμετωπιστεί με τα κατάλληλα ψυχοφάρμακα και ψυχοθεραπευτική αγωγή υποστήριξης επιτρέπει στο άτομο να παραμείνει περιπατητικό, να λειτουργήσει μέσα και γύρω από το σπίτι του χωρίς να χρειαστεί εισαγωγή σε ψυχιατρική-νευρολογική κλινική. Από πρόσφατες σχετικές μάλιστα έρευνες πιστοποιείται και συνάγεται το συμπέρασμα ότι η φαρμακευτική και ψυχοθεραπευτική αγωγή που παρέχεται εκτός κλινικής προφυλάσσει το άτομο και από τα γνωστά σύνδρομα «ιδρυματοποίησης» που δημιουργούν, σχεδόν κατά κανόνα, οι συνθήκες ζωής και το περιβάλλον των κλασικών ψυχιατρικών νοσηλευτικών ιδρυμάτων.
Είναι γνωστό ότι το άτομο που βυθίζεται στην κατάθλιψη συχνά προβαίνει στην πράξη αυτοαναίρεσης (αυτοκτονίας), κλείνω επισημαίνοντας τις γοργά αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ήδη μεγάλος αριθμός Ελλήνων, που μπορεί να λειτουργήσουν επιβαρυντικά στον ψυχισμό μας και θα παροτρύνω τα άτομα, ή εφόσον αυτά αδυνατούν, τους συγγενείς, να προστρέξουν σε αναζήτηση ψυχολογικής και ψυχιατρικής βοήθειας όταν αντιληφθούν ότι η συμπτωματολογία που περιληπτικά περιέγραψα παραπάνω τους αφορά.
Αναρτήθηκε από gianniotis.gr

Δευτέρα 17 Μαΐου 2010

Η κρίση γονατίζει (και) τους εργαζόμενους

Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα
Το στρες της οικονομικής κρίσης καταβάλλει τους εργαζόμενους, με συνέπεια να αυξάνονται κατακόρυφα τα προβλήματα ψυχικής υγείας και η λήψη αντικαταθλιπτικών και αγχολυτικών φαρμάκων, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Επιστήμονες από τον βρετανικό οργανισμός ψυχικής υγείας Mind πραγματοποίησαν δημοσκόπηση σε περισσότερους από 2.000 εργαζόμενους, διαπιστώνοντας ότι σχεδόν ο ένας στους δέκα χρειάστηκε να απευθυνθεί στους γιατρούς με κρίση άγχους – και από αυτούς, το 7% παίρνουν πλέον αγχολυτικά ή αντικαταθλιπτικά φάρμακα για να αντέχουν.
Η τελευταία διετία είναι ιδιαίτερα στρεσογόνος ακόμα και για όσους δεν έχασαν την δουλειά τους. Σε πολλές περιπτώσεις μειώθηκαν οι υπερωρίες και έτσι το εισόδημα, σε άλλες έγιναν μειώσεις προσωπικού και έτσι αυξήθηκαν οι ώρες που πρέπει να δουλεύουν οι εναπομείναντες εργαζόμενοι, ενώ πολλοί αισθάνονται ανασφάλεια για το εργασιακό τους μέλλον.
Σύμφωνα με την δημοσκόπηση, ο ένας στους τρεις εθελοντές που συμμετείχαν εργάζεται πλέον περισσότερες ώρες και πιο σκληρά απ’ ό,τι μέχρι πέρυσι, ενώ σχεδόν το 50% αγωνιούν για το αν θα κρατήσουν την δουλειά τους.
Επιπλέον, ο ένας στους πέντε έχει παρουσιάσει σωματικό πρόβλημα υγείας εξαιτίας του στρες και ο ένας στους τέσσερις έχει ξεσπάσει σε κλάματα κάποια στιγμή στην δουλειά του, μη αντέχοντας άλλο την πίεση.
Για το περίπου 10% των εθελοντών η πίεση της κρίσης βγήκε εκτός ελέγχου και απευθύνθηκαν στους γιατρούς τους με αγχώδη συνδρομή, για την οποία και λαμβάνουν πλέον φαρμακευτική αγωγή.
Οι εκπρόσωποι του Mind επισημαίνουν ότι αυτές τις δύσκολες ώρες οι εταιρείες θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να βελτιώσουν την ατμόσφαιρα στους εργασιακούς χώρους, καθώς και να δείχνουν περισσότερη κατανόηση στα προβλήματα ψυχικής υγείας των εργαζομένων.
«Οι εργασιακές συνθήκες έχουν γίνει απίστευτα σκληρές τα τελευταία χρόνια και οι εργαζόμενοι γονατίζουν», δήλωσε ο επικεφαλής του Mind Πωλ Φάρμερ. «Είναι πιο σημαντικό παρά ποτέ να ληφθούν μέτρα από τις επιχειρήσεις για να θέσουν υπό έλεγχο τα επίπεδα του στρες και να βελτιώσουν το εργασιακό περιβάλλον για όλους τους εργαζόμενους».
Για συνέχεια βλέπε εφημερίδα τα ΝΕΑ

Κυριακή 16 Μαΐου 2010

«Χρυσοί» κανόνες για την απόδοση των μαθητών

Οι πόρτες των εξεταστικών κέντρων άνοιξαν σήμερα το πρωί και περίπου 100.000 αγχωμένοι έφηβοι μπήκαν στις αίθουσες για να διαγωνιστούν στη Νεοελληνική Γλώσσα γενικής παιδείας. Οι μαθητές της τρίτης λυκείου έχουν μπει πλέον στην… τελική ευθεία, το στρες έχει φτάσει στο ζενίθ, η ψυχολογία έχει αρχίσει να πέφτει και η κούραση έχει ήδη αρχίσει να συσσωρεύεται. Στην ίδια «μοίρα» θα είναι από την επόμενη εβδομάδα και οι μαθητές μικρότερων τάξεων, οι οποίοι θα ξεκινήσουν και αυτοί να «γράφουν» τις τελικές εξετάσεις τους.
Κάθε έφηβος είναι διαφορετικός και οι γονείς του οφείλουν να τον «χειρίζονται» με τον τρόπο στον οποίο αντιδράει καλύτερα. Σε αυτή τη δύσκολη περίοδο της ζωής τους, τα παιδιά έχουν ανάγκη την υποστήριξη, ακόμα και αν δεν το παραδέχονται. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι ενήλικες πρέπει να το παρακάνουν και να τα «πνίξουν» από το υπερβολικό τους ενδιαφέρον. Εικόνες όπως μητέρες και πατέρες να περιμένουν έξω από τα σχολεία με τα βιβλία στο χέρι για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να κάνουν μια τελευταία επανάληψη δεν ωφελούν κανέναν, αντίθετα εκνευρίζουν τους εφήβους. Ψυχολόγοι αναφέρουν ότι οποιοσδήποτε εκνευρισμός πρέπει να αποφεύγεται αυτή την περίοδο, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα αποτυπωθεί στα γραπτά και τις επιδόσεις του παιδιού. Ο «Ε.Τ.» συγκέντρωσε τους «χρυσούς» κανόνες που πρέπει να ακολουθήσουν οι γονείς για να βοηθήσουν τους υποψηφίους να αποδώσουν καλύτερα.
Δεν δίνουμε εξετάσεις, δίνουν εξετάσεις
«Δεν είναι καλή περίοδος, δίνουμε εξετάσεις», λένε οι απανταχού Ελληνες γονείς, που κυριευμένοι από το άγχος τους για το μέλλον των παιδιών τους κάνουν τα πάντα για να τα βοηθήσουν να περάσουν αυτή τη «δοκιμασία». Τα συναισθήματά τους είναι απόλυτα φυσιολογικά και είναι κατανοητό ότι προέρχονται από τη μεγάλη αγάπη που έχουν για τα παιδιά τους. Οι έφηβοι, όμως, συχνά δεν το βλέπουν έτσι… «Με αποσυντονίζουν και με αγχώνουν», λέει στον «Ε.Τ.» η Αρτεμις Β., που τελειώνει την τρίτη γυμνασίου. Η 15χρονη είναι μια από τους χιλιάδες μαθητές που αναφέρουν ότι οι ενήλικες τους μεταφέρουν το άγχος τους και τους κάνουν να αισθάνονται χειρότερα.
Σε αυτή τη δύσκολη περίοδο για τα παιδιά, οι γονείς πρέπει να είναι υποστηρικτικοί και να προσπαθούν να κρατούν το οικογενειακό περιβάλλον ήρεμο. Ταυτόχρονα, ειδικοί αναφέρουν ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να «απενοχοποιήσουν» τους εφήβους, εξηγώντας τους ότι η αποτυχία είναι κομμάτι της ζωής και ότι δεν θα έρθει η συντέλεια του κόσμου σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να περάσουν στη σχολή της επιλογής τους.
Υπνος
«Κάθε χρόνο οι μαθητές φτάνουν στα εξεταστικά κέντρα άυπνοι και καταταλαιπωρημένοι. Σίγουρα και φέτος αυτή την εικόνα θα αντικρίσουμε», λέει στον «Ε.Τ.» η κ. Μαρία Μαρκοπούλου, εκπαιδευτικός. Η σημασία του ύπνου είναι αδιαμφισβήτητη και αποδεικνύεται από πληθώρα επιστημονικών μελετών. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη, η οποία διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, ο καλός νυχτερινός ύπνος βοηθάει τους ανθρώπους να απομνημονεύσουν τις νέες πληροφορίες και λέξεις που έμαθαν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Ματ Ντέιβις, που ηγήθηκε της έρευνας, ο ύπνος είναι καθοριστικός προκειμένου τα «δεδομένα» να μεταφερθούν από τη βραχεία στη μακροπρόθεσμη μνήμη.
Διατροφή
«Ο οργανισμός των παιδιών δεν πρέπει να εξαντληθεί από θρεπτικά συστατικά», λέει στον «Ε.Τ.» η κ. Σοφία Ελευθερίου, διατροφολόγος, και συνεχίζει: «Εξαιρετικά σημαντική ομάδα είναι τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα οποία δίνουν στον άνθρωπο ενέργεια. Το μαύρο ψωμί, τα δημητριακά και τα ζυμαρικά ολικής άλεσης, μεταξύ άλλων, έχουν το προτέρημα ότι δίνουν ενέργεια σε αργό ρυθμό, ώστε να τη χρησιμοποιήσει ο οργανισμός με τον καλύτερο δυνατό τρόπο». Την ίδια ώρα, οι μαθητές πρέπει να φροντίζουν ώστε να προσλαμβάνουν και αρκετές βιταμίνες: «Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι πλούσια σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά. Βοηθούν αρκετά τη μνήμη και καταπολεμούν το στρες. Καλό είναι, λοιπόν, να καταναλώνονται τουλάχιστον πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών ημερησίως», αναφέρει η κ. Ελευθερίου. Την ίδια ώρα, σημειώνει ότι πρέπει να καταναλώνονται και άπαχο κρέας ή πουλερικά, για να γίνεται η απαραίτητη πρόσληψη πρωτεϊνών. Από τη λίστα των… «έξυπνων» τροφών δεν θα μπορούσαν να λείπουν και τα λιπαρά ψάρια, όπως η σαρδέλα και ο σολομός: «Τα ψάρια αυτά είναι πλούσια σε Ω3, τα οποία επίσης βοηθούν στη μνήμη. Ταυτόχρονα, είναι ευεργετικά και για το νευρικό σύστημα», εξηγεί η διατροφολόγος.
Οσον αφορά τα σνακ, η διατροφολόφος αναφέρει ότι μία από τις πιο «σοφές» επιλογές που μπορεί να κάνει ένας μαθητής είναι οι ανάλατοι ξηροί καρποί: «Τα αμύγδαλα και τα καρύδια δίνουν μαγνήσιο, μετάλλα και βιταμίνες. Το μαγνήσιο είναι πολύ σημαντικό στοιχείο για τη μυϊκή λειτουργία, είναι ωφέλιμο για τη μνήμη και γενικότερα συμμετέχει σε διάφορες διεργασίες στο σώμα μας», εξηγεί η κ. Ελευθερίου και συνεχίζει: «Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη σημασία του νερού, ώστε οι μαθητές να είναι ενυδατωμένοι. Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει απώλεια συγκέντρωσης. Επειδή τις ημέρες των εξετάσεων έχει αρκετή ζέστη και αυξάνονται οι απαιτήσεις του οργανισμού σε υγρά, οι μαθητές μπορούν να πίνουν και γάλα ή φρέσκους χυμούς».
Εκτός από τις τροφές που πρέπει να επιλέγουμε, η ειδικός αναφέρει και ορισμένες που πρέπει να αποφεύγουμε: «Οχι στην υπερκατανάλωση καφέ και όχι στα έτοιμα φαγητά, όπως κρουασάν, πατατάκια και γλυκά». Ενα χρήσιμο tip είναι σε περίπτωση που οι μαθητές θέλουν να δράσει πιο γρήγορα η καφεΐνη του καφέ να τον πιούν χωρίς γάλα γιατί επιβραδύνεται η απορρόφησή της.
«Κλασικά» λάθη που στρεσάρουν…
Παρότι είναι πολύ δύσκολο οι γονείς να αλλάξουν νοοτροπία, ιδιαίτερα τώρα που ξεκίνησαν οι εξετάσεις, καλό είναι να αποφεύγουν μερικά από τα «κλασικά» λάθη που στρεσάρουν τα παιδιά.
• Μη βομβαρδίζετε τα παιδιά σας με τις δικές σας προσδοκίες και μη χρησιμοποιείτε φράσεις όπως: «Αποκλείεται να περάσεις στο πανεπιστήμιο, δεν άνοιξες βιβλίο όλη τη χρονιά». Είναι πολύ σημαντικό να υποστηρίζετε διακριτικά τα παιδιά σας, σεβόμενοι τις κλίσεις και τις προτιμήσεις τους.
• Αποφύγετε τις πολλές επισκέψεις φίλων ή συγγενών που συμβάλλουν στη δημιουργία «βαβούρας» μέσα στο σπίτι και ξεσηκώνουν το μαθητή ή τον αποσπούν από το διάβασμά του. Καλό είναι να αποφεύγονται και καβγάδες μεταξύ των γονέων, ώστε μέσα στο σπίτι να επικρατεί κλίμα ηρεμίας.
• Σταματήστε να «γκρινιάζετε» στο παιδί σας για τον τρόπο με τον οποίο διαβάζει. Πολλοί έφηβοι διαβάζουν με μουσική, ενώ άλλοι επιλέγουν την απόλυτη ησυχία. Αυτό εξαρτάται απόλυτα από την προσωπικότητα του κάθε μαθητή και οι γονείς πρέπει να είναι σε θέση να σεβαστούν τις αποφάσεις του. Σημειωτέον ότι το ίδιο ισχύει και για τις ώρες που προτιμούν και επιλέγουν να διαβάζουν οι μαθητές.
• Φροντίστε το ψυγείο να είναι πάντα γεμάτο με υγιεινά σνακ και να υπάρχει φρεσκομαγειρεμένο φαγητό. Καλό είναι, όμως, να αποφεύγετε να ρωτάτε συνέχεια το παιδί αν έχει φάει και αν θέλει να του ετοιμάστε κάτι άλλο.
• Μη διακόπτετε το διάβασμά του, εκτός αν υπάρχει πολύ σημαντικός λόγος. Σε αυτούς, βέβαια, δεν συμπεριλαμβάνονται διάφορες δικές σας ερωτήσεις ή απορίες όπως «τι διαβάζεις τώρα;» ή «πότε θα κοιμηθείς;».
• Ως εκδήλωση συμπαράστασης στο παιδί σας περιορίστε και τη δική σας διασκέδαση, καθώς είναι λογικό να ξεσηκώνεται όταν βλέπει τους γονείς του να ξεπορτίζουν διαρκώς. Βέβαια, είναι προτιμότερο να βγείτε από το σπίτι παρά να βλέπετε τηλεόραση ή να συζητάτε στη… διαπασών.
• Μην προβαίνετε σε απαγορεύσεις, ειδικά αυτή την εποχή, και μη στερείτε από τα παιδιά σας το αναφαίρετο δικαίωμά τους στην ψυχαγωγία. Μια βόλτα με φίλους για καφέ, παιχνίδι ή χαλαρή κουβεντούλα, λίγη άσκηση, μια καλή ταινία στην τηλεόραση ή το DVD, ένα video game ή ακόμα και το ξεφύλλισμα ενός περιοδικού αποτελούν απαραίτητα μικρά διαλείμματα που βοηθούν να καθαρίσει το μυαλό. 
Από την εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

Παρασκευή 7 Μαΐου 2010

Kατάθλιψη: Μια αθόρυβη αρρώστια

Kατάθλιψη: Μια αθόρυβη αρρώστια
του Milton L. Wainberg
Η ζωή είναι γεμάτη με ωραίες και άσχημες στιγμές, στιγμές πόνου και ευτυχίας. Όταν όμως κάποιος αισθάνεται να καταρρέει για κάμποσες εβδομάδες ή δεν λειτουργεί όπως συνήθως στην καθημερινότητά του, τότε ίσως υποφέρει από μια κοινή αλλά σοβαρή αρρώστια, την κλινική κατάθλιψη.
Θα πρέπει να κάνουμε έναν διαχωρισμό ανάμεσα στην κλινική κατάθλιψη, που είναι πάθηση, και στην κατάθλιψη που στην καθομιλούμενη λέμε ότι μας πιάνει και απλώς εννοούμε ότι δεν έχουμε τα κέφια μας. Το συγκεκριμένο άρθρο ασχολείται με την κλινική κατάθλιψη.
Πέρα από τη ριζική αλλαγή της ψυχικής διάθεσης, τα συμπτώματα κατάθλιψης μπορεί να συμπεριλαμβάνουν πόνους ή ενοχλήσεις που απαιτούν ιατρική παρακολούθηση, όπως εξάντληση, διαταραχές του ύπνου και της όρεξης, άγχος, νευρικότητα, δυσκολία στη συγκέντρωση και αδύναμη μνήμη.
Τι είναι κατάθλιψη;
Σε τι διαφέρει η κλινική κατάθλιψη από τη θλίψη; Είναι φυσιολογικό να αισθανόμαστε θλίψη σε κάποιες στιγμές της ζωής, όπως όταν προσβαλλόμαστε από κάποια σοβαρή αρρώστια, όταν νιώθουμε μοναξιά, όταν βιώνουμε τον θάνατο κάποιου στενού φίλου ή συγγενή, έναν χωρισμό ή χάνουμε τη δουλειά μας. Αν όμως η θλίψη διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες είναι πιθανό να υποφέρουμε από κλινική κατάθλιψη και είναι καλό να αναζητήσουμε τη βοήθεια ενός ειδικού.
Η κλινική κατάθλιψη είναι μια ασθένεια που αντιμετωπίζεται με φάρμακα, όπως ο διαβήτης ή η υψηλή πίεση. Πολλοί πιστεύουν λανθασμένα πως η κατάθλιψη είναι φυσιολογική για τους ενήλικες, τους εφήβους, τις νέες μητέρες, τις γυναίκες σε εμμηνόπαυση ή τους ανθρώπους με χρόνιες παθήσεις όπως το AIDS. Ωστόσο η αλήθεια είναι ότι η κατάθλιψη ποτέ δεν είναι φυσιολογική, σε οποιαδήποτε ηλικία ή φάση ζωής και αν βρίσκεστε. Όποιος βιώνει συμπτώματα κατάθλιψης καλά θα κάνει να εξετασθεί και να το αντιμετωπίσει, ακριβώς όπως όταν πάσχει από κάποια σωματική αρρώστια.
Η κλινική κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους σε οποιαδήποτε ηλικία ή οικονομικό επίπεδο. H κατάθλιψη προκαλεί ανικανότητα να ανταποκριθεί κανείς στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, ένταση στη δουλειά και τις σχέσεις, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει στην αυτοκτονία.
Η κατάθλιψη απαντάται συχνά στους οροθετικούς καθ’ όλη τη διάρκεια της αρρώστιας και προκαλεί νευρική υπερένταση. Στους οροθετικούς η κατάθλιψη εμφανίζεται σε οριακές στιγμές και κρίσιμες περιόδους όπως κατά τη διάγνωση της μόλυνσης, την εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος, την εμφάνιση ευκαιριακών λοιμώξεων, την αποτυχία θεραπείας κ.ά.
Το να αντιμετωπίσετε την κατάθλιψη είναι σημαντικό για πολλούς λόγους: θεραπεύοντας τα συμπτώματα της κατάθλιψης όχι μόνο βελτιώνεται η ποιότητα της ζωής σας, αλλά χάρη στην καλύτερη ψυχική διάθεση τα αντιρετροϊικά φάρμακα λειτουργούν αποτελεσματικότερα, μειώνεται η ταχύτητα εξέλιξης της αρρώστιας και ο αριθμός επισκέψεων στον γιατρό. Η κατάθλιψη είναι η πιο κοινή αιτία ψυχιατρικής παρακολούθησης στα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον HIV και είναι μια ασθένεια που πιθανώς να μη διαγνωστεί σωστά και να μην αντιμετωπιστεί όπως πρέπει. Οι θεράποντες γιατροί οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τους όλες τις συνέπειες της θεραπείας της κατάθλιψης (παρενέργειες των φαρμάκων, μολύνσεις, ενδοκρινικά προβλήματα, κ.ά.), πριν προτείνουν τελική θεραπευτική αγωγή.
Ποιοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να πάθουν κατάθλιψη; Στις ΗΠΑ, όπου ερευνήθηκε η εμφάνιση της κατάθλιψης στους οροθετικούς που παρακολουθούνται ιατρικά, βρέθηκε να είναι υψηλό. Τα μεγάλα ποσοστά βρέθηκαν στους χρήστες ηρωίνης και στις γυναίκες που κάνουν σεξ χωρίς προφυλάξεις. Επίσης, η κατάθλιψη εμφανίζεται πολύ συχνά σε άτομα που έχουν ήδη νοσήσει από AIDS ή έχουν ιστορικό κατάθλιψης ή εθισμό σε αλκοόλ ή ναρκωτικά. Επίσης οι άνεργοι και τα άτομα που δεν είναι αποδεκτά από την κοινωνία ή που έχουν βιώσει την απώλεια πολλών κοντινών τους ανθρώπων είναι πιο επιρρεπή στην κατάθλιψη.
Μια προδιάθεση προς την κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο της εμφάνισης της ίδιας της κατάθλιψης σε άτομα για τα οποία δεν συντρέχουν ουσιαστικοί λόγοι να την πάθουν. Γενικά, οι γυναίκες έχουν στατιστικά τις διπλάσιες πιθανότητες από τους άντρες. Αν και οι αιτίες γι’ αυτό δεν είναι ξεκάθαρες, οι βιολογικές διαφορές των γυναικών έναντι των αντρών, όπως οι ορμονικές αλλαγές, μπορούν να οδηγήσουν σε κατάθλιψη. Επιπλέον, κοινωνικοί παράγοντες, όπως το άγχος της εργασίας, οι οικογενειακές υποχρεώσεις, οι σεξουαλικές διακρίσεις σε βάρος τους και η φτώχια, είναι σοβαροί λόγοι που αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης της ασθένειας στις γυναίκες.
Συμπτώματα της κλινικής κατάθλιψης
Δεν βιώνουν όλοι οι ασθενείς την αρρώστια με τον ίδιο τρόπο. Παραθέτουμε τη λίστα των συμπτωμάτων (από το DSM-IV, την Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση, 1994). Αν παρουσιάζετε πέντε ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα για περισσότερες από δύο εβδομάδες (ιδίως αν είναι τόσο σοβαρά που να επηρεάζουν τη ζωή σας), καλά θα κάνετε να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
· Θλίψη, ανησυχία ή μια αίσθηση «κενού».
· Αλλαγές στον ύπνο (υπερβολικά λίγος ή υπερβολικά πολύς).
· Αλλαγές στην όρεξη (απώλεια όρεξης και βάρους ή το αντίθετο).
· Άγχος και οξυθυμία.
· Έντονα συμπτώματα που δεν ανταποκρίνονται σε φάρμακα (πονοκέφαλος, χρόνιοι πόνοι, δυσκοιλιότητα, διαταραχές της πέψης).
· Δυσκολία συγκέντρωσης και μνήμης, αναποφασιστικότητα.
· Κόπωση και έλλειψη ενέργειας.
· Συναισθήματα ενοχής, απελπισίας και υποτίμησης.
· Σκέψεις γύρω από τον θάνατο και την αυτοκτονία.
Στους οροθετικούς τα συμπτώματα της αϋπνίας και της κούρασης μερικές φορές δεν έχουν σχέση με τον HIV ή με τις αντιρετροϊικές θεραπείες αλλά με την κατάθλιψη, γι’ αυτό δεν πρέπει να αγνοηθούν.
Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κατάθλιψη;
Περισσότερο από το 80% των ατόμων με κατάθλιψη μπορούν να πάρουν φαρμακευτική αγωγή με πολύ καλά αποτελέσματα, ή να κάνουν ψυχοθεραπεία, ή και τα δύο. Όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση τόσο πιο αποτελεσματική είναι η θεραπεία της.
Κάποιοι άνθρωποι ντρέπονται να ζητήσουν βοήθεια και αρνούνται να μιλήσουν για θέματα τόσο προσωπικά με έναν άγνωστο, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι η κατάθλιψη θα εξαφανιστεί από μόνη της, ή ακόμα χειρότερα φοβούνται πως οι άλλοι θα σκεφτούν πως τρελάθηκαν. Για να αντέξουν κάνουν κατάχρηση αλκοόλ ή ναρκωτικών και έτσι το μόνο που πετυχαίνουν είναι να επιδεινώσουν την κατάστασή τους.
Ο πιο κοινός τρόπος για να αντιμετωπίσει κανείς την κατάθλιψη είναι τα αντικαταθλιπτικά χάπια, η ψυχοθεραπεία ή και τα δύο μαζί. Τα χάπια δεν προκαλούν οργανική εξάρτηση ούτε αλλάζουν την προσωπικότητα, ενώ βοηθούν στο να βρίσκεται η ψυχική διάθεση σε ισορροπία. Επίσης σταθεροποιούν τον ύπνο και την όρεξη. Επιπλέον βοηθούν να επέλθει ισορροπία στους χημικούς παράγοντες που επηρεάζουν τα συναισθήματα.
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η αγωγή είναι αποτελεσματική και πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ίσως χρειαστούν από μία έως και οκτώ εβδομάδες θεραπείας μέχρι να σημειωθεί βελτίωση. Οι παρενέργειες (διαταραχές του ύπνου, δυσκοιλιότητα ή ξηροστομία) είναι παροδικές και γενικά φεύγουν μετά από δύο εβδομάδες.
Πρέπει να τηρείτε τη δοσολογία και την τακτική λήψη των φαρμάκων και να συζητάτε για την πρόοδό σας με τον γιατρό σας. Αν παίρνετε φάρμακα και για κάποια άλλα προβλήματα υγείας, οφείλετε να το πείτε στον γιατρό σας, ώστε να συνεκτιμηθούν και να λάβετε την πρέπουσα φαρμακευτική αγωγή.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να γίνει σε ατομικές συνεδρίες. Οι σύμβουλοι, οι κλινικοί ψυχολόγοι, οι ψυχίατροι και οι κοινωνικοί λειτουργοί μπορούν να σας βοηθήσουν να χειριστείτε καλύτερα τα προβλήματά σας και να δουλέψετε τα συναισθήματα που συνδέονται με την κατάθλιψη ώστε τελικά να την αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά. Η συμμετοχή σε ομάδες στήριξης οροθετικών, όταν υπάρχουν, βοηθά επίσης να αντιμετωπιστεί ή να προληφθεί η κατάθλιψη.
Τι βοηθάει ακόμα στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης;
Το να μιλήσετε με αγαπημένα σας πρόσωπα ίσως σας προσφέρει την υποστήριξη που χρειάζεστε σε αυτή τη δύσκολη φάση της ζωής σας, αλλά δεν πρέπει να πάρουν τη θέση ενός ειδικού. Επιπλέον, τα βότανα και οι εναλλακτικές θεραπείες βοηθούν αλλά και πάλι δεν πρέπει να αντικαταστήσουν την ψυχοθεραπεία ή τη φαρμακευτική αγωγή, αν τελικά αποδειχθεί ότι χρειάζονται φάρμακα.
Είναι απαραίτητο να ενημερώνετε τον γιατρό σας για οποιαδήποτε φάρμακα παίρνετε. Επίσης καλό είναι να ενημερώσετε τα μέλη της οικογένειάς σας και τους πιο έμπιστους φίλους σας οι οποίοι θα σας στηρίξουν για να μην υποτροπιάσετε.
Αναδημοσίευση από το hiv.gr